Trong bối cảnh #xe-dien đang ngày càng phổ biến tại Việt Nam, Bộ trưởng Xây dựng vừa ban hành Thông tư 31 sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Nhà chung cư (QCVN 04:2021). Văn bản này bổ sung các quy định chi tiết về khu vực để xe, sạc xe điện và đổi pin, nhằm đảm bảo an toàn cho cư dân và thích ứng với xu hướng giao thông xanh.
Những thay đổi chính trong Thông tư 31
Thông tư 31 yêu cầu các chung cư xây mới và hiện hữu phải bố trí khu vực để xe điện, khu vực sạc và khu vực đổi pin trong phần diện tích dự án đã được phê duyệt. Điều này đồng nghĩa với việc các chủ đầu tư không thể tùy tiện bố trí các khu vực này mà phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật.
Cụ thể, khu vực để xe điện phải đảm bảo điều kiện thoát nạn, thông gió, chữa cháy và khả năng chịu lực phù hợp. Vị trí bố trí được ưu tiên theo thứ tự: ngoài trời, trên mặt đất, tầng bán hầm, tầng hầm 1 và các tầng hầm tiếp theo. Nếu bố trí tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm, chủ đầu tư phải có giải pháp giải phóng hoặc cô lập phương tiện khi xảy ra #chay-no.
Một điểm đáng chú ý là khu vực để ôtô phải được bố trí riêng với nơi để xe mô tô điện, xe gắn máy điện và xe đạp điện. Các khu vực này cũng được khuyến khích tách biệt với nơi để xe sử dụng nhiên liệu xăng, dầu. Trường hợp không thể bố trí riêng, khu vực để xe điện phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu an toàn kỹ thuật. Khoảng cách giữa các khu vực để xe tối thiểu 2 m hoặc được ngăn cách bằng vật liệu không cháy cao từ 2 m.
Yêu cầu về khu vực sạc xe điện
Thông tư quy định giới hạn diện tích khoang cháy đối với khu vực sạc xe điện trong nhà chung cư, không áp dụng với khu vực bố trí ngoài trời trên mặt đất. Cụ thể, khu vực sạc ôtô điện hoặc khu vực sạc hỗn hợp có diện tích lớn nhất của một tầng trong phạm vi một khoang cháy không vượt quá 1.500 m2 tại tầng nổi và 1.200 m2 tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm.
Đối với khu vực sạc xe mô tô điện, xe gắn máy điện và xe đạp điện, diện tích tối đa tương ứng là 500 m2 tại tầng nổi và 300 m2 tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm. Các khu vực sạc phải được ngăn cách bằng tường ngăn cháy loại 1 hoặc bằng khoảng trống, đường xe chạy không bố trí vật liệu cháy rộng tối thiểu 6 m.
Với khu vực sạc ngoài nhà chung cư, khoảng cách đến nhà, công trình hoặc kết cấu lân cận không được nhỏ hơn 3 m. Khoảng cách này có thể giảm xuống 1 m nếu có tường hoặc vách ngăn đặc bằng vật liệu không cháy cao ít nhất 2 m. Khu vực sạc ngoài trời cũng phải được trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp.
Hệ thống cấp điện cho khu vực sạc xe điện phải tách biệt với các phụ tải khác của tòa nhà, bảo đảm đủ công suất vận hành và có khả năng dự phòng khi mở rộng số lượng trụ sạc. Điều này đặc biệt quan trọng khi nhu cầu sạc xe điện ngày càng tăng cao.
Quy định về khu vực đổi pin
Khu vực đổi pin phải được bố trí trong phần diện tích dự án đã được phê duyệt, ưu tiên theo thứ tự: ngoài trời, trên mặt đất, tầng bán hầm và tầng hầm 1. Nếu đặt tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm 1, công trình phải có giải pháp phù hợp để giải phóng hoặc cô lập tủ đổi pin khi xảy ra cháy.
Với khu vực đổi pin ngoài trời, khoảng cách tối thiểu từ khu vực đổi pin đến nơi tập trung đông người hoặc đường thoát nạn là 3 m; có thể giảm xuống 1 m nếu có tường hoặc vách ngăn bằng vật liệu không cháy cao ít nhất 2 m. Khu vực đổi pin phải được trang bị camera giám sát kết nối về phòng trực có người trực 24/24 giờ và phương tiện chữa cháy phù hợp. Nếu có mái che, mái phải sử dụng vật liệu không cháy.
Tủ đổi pin phải cách tối thiểu 6 m với cầu thang thoát nạn, sảnh thang máy, sảnh không nhiễm khói, cửa sổ, cửa đi và đường thoát nạn; cách khu vực để xe và khu vực sạc xe điện ít nhất 2 m. Các khoảng cách này có thể được giảm nếu bố trí vách ngăn cháy đạt tiêu chuẩn. Khu vực đổi pin trong nhà phải được trang bị hệ thống hút, xả khói cưỡng bức, camera giám sát kết nối về phòng trực 24/24 giờ và phương tiện chữa cháy theo quy định.
Thông tư cũng quy định tổng dung lượng lưu trữ pin không vượt quá 100 kWh đối với mỗi khu vực đổi pin ngoài nhà chung cư hoặc tổng dung lượng pin phân tán trong nhà chung cư. Mỗi phân vùng riêng biệt trên tầng nổi không được vượt quá 35 kWh, còn tại tầng bán hầm và tầng hầm 1 không vượt quá 18 kWh.
Tủ đổi pin phải có chức năng tự động ngắt nguồn điện khi xảy ra hiện tượng sạc bất thường, có thiết bị ngắt điện khẩn cấp, biện pháp bảo vệ chống va chạm cơ học và bảo đảm an toàn trước nguy cơ ngập nước.
Áp dụng cho chung cư mới và hiện hữu
Đối với chung cư xây mới, việc bố trí khu vực để xe, sạc và đổi pin phải phù hợp với lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông xanh của địa phương. Với chung cư hiện hữu, việc cải tạo được thực hiện trên cơ sở điều kiện thực tế về không gian, hạ tầng kỹ thuật, hệ thống điện và phòng cháy chữa cháy.
Trong vòng 6 tháng kể từ ngày Thông tư có hiệu lực (15/12/2026), chủ sở hữu nhà chung cư hoặc tổ chức, cá nhân được ủy quyền phải hoàn thành việc rà soát khu vực để xe điện, khu vực sạc và đổi pin. Trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu của quy chuẩn, công trình phải được sửa chữa, cải tạo theo quy định để bảo đảm an toàn.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/12/2026, đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc quản lý #chung-cu và thúc đẩy #giao-thong-xanh. Các chuyên gia đánh giá rằng quy định này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cháy nổ và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân sử dụng xe điện.
Nhìn chung, Thông tư 31 là một bước đi cần thiết trong bối cảnh #phong-chay-chua-chay và an toàn giao thông đang được quan tâm hàng đầu. Các chủ đầu tư và ban quản lý chung cư cần nhanh chóng nắm bắt và thực hiện để đảm bảo tuân thủ pháp luật cũng như bảo vệ cư dân.
