Sau khi tuyên bố nối lại chiến dịch không kích vào Iran, Tổng thống #DonaldTrump khẳng định eo biển Hormuz sẽ luôn mở và do Mỹ kiểm soát. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các đòn không kích dồn dập chưa đủ để đạt mục tiêu. Iran vẫn kiên quyết đóng cửa eo biển, buộc ông Trump phải cân nhắc những lá bài quân sự tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn.
Bế tắc tại Hormuz
Ngày 15/7, #CENTCOM tiến hành không kích kéo dài 7 tiếng nhằm vào các trận địa tên lửa, UAV và căn cứ hải quân Iran gần Hormuz. Đây là lần đầu Mỹ ném bom ban ngày kể từ khi tái chiến. Ngay sau đó, đợt tấn công thứ hai kéo dài 90 phút diễn ra. Nhưng Iran không lay chuyển. Tehran tuyên bố đóng cửa eo biển, yêu cầu tàu thuyền đi theo tuyến phía bắc do IRGC kiểm soát. Chuẩn tướng Mohammad Akraminia khẳng định cách duy nhất để mở lại Hormuz là Mỹ phải tôn trọng quyền của Iran và tuân thủ bản ghi nhớ Islamabad. Việc Mỹ thiết lập hải trình phía nam Hormuz bị coi là vi phạm thỏa thuận.
Thực tế giao tranh khiến hoạt động qua lại tê liệt. Ngày 14/7, chỉ 21 tàu được ghi nhận băng qua Hormuz, nhưng không phương tiện nào đi theo tuyến Oman do Mỹ hậu thuẫn. 16 tàu đi theo tuyến Iran, 5 tàu chọn lộ trình khác hoặc tắt thiết bị định vị. Trong khi đó, tuần trước trung bình mỗi ngày có 30 tàu qua lại. Hải quân Mỹ phát thông điệp tuyên bố tuyến phía nam vẫn mở, nhưng các thủy thủ hoài nghi. Đến 15/7, gần như không còn tàu hàng nào mạo hiểm qua Hormuz.
Các nhà phân tích cảnh báo Mỹ sẽ phải triển khai chiến dịch hộ tống hải quân đầy rủi ro hoặc tấn công trên bộ quy mô lớn. Cựu trưởng bộ phận nghiên cứu Iran thuộc cơ quan tình báo Israel, Danny Citrinowicz, nhận định: “Ông Trump không thể đạt mục tiêu với lực lượng hiện có. Muốn kiểm soát Hormuz, Mỹ phải chiếm giữ nó.”
Chiến dịch hộ tống tàu
Mỹ từng thành công hạn chế trong hộ tống tàu hồi tháng 5-6, nhưng chi phí rất lớn. Cần hai tàu chiến hộ tống một tàu chở dầu, hoặc cả chục tàu cho mỗi đoàn hộ tống. UAV và tên lửa diệt hạm Iran có thể biến khu vực thành “vùng hủy diệt”. Ngày 8/6, trực thăng AH-64 Apache bị bắn rơi, buộc Mỹ mở chiến dịch giải cứu. Tính đến 9/6, ít nhất 57 máy bay Mỹ bị phá hủy hoặc hư hại. Ngày 1/7, trực thăng MH-60S Seahawk hạ cánh khẩn cấp, một quân nhân mất tích.
Tấn công trên bộ
Lựa chọn cực đoan là chiếm giữ khu vực eo biển, nơi Iran cất giấu xuồng cao tốc, tên lửa và UAV trong hang đá. Mỹ sẽ cần hàng vạn binh sĩ, chiến dịch kéo dài nhiều tháng, đối mặt rủi ro cao từ tên lửa và UAV Iran. #IRGC sở hữu 190.000 quân, chuyên tác chiến chống đối thủ vượt trội. Cựu quan chức quốc phòng Mỹ David Des Roches cảnh báo quân đội Mỹ sẽ rơi vào thế nguy hiểm trước các đòn tập hậu.
Mở rộng không kích
Mỹ có thể tấn công các nhà máy điện, cầu đường của Iran. Từ cuối tháng 2, Mỹ đã tiến hành hơn 20.000 đợt ném bom nhưng chưa khuất phục được Iran. Chuyên gia Dina Esfandiary hoài nghi hiệu quả. Nếu mở rộng không kích, Iran có thể trả đũa bằng cách nhắm vào hạ tầng năng lượng vùng Vịnh. Bà nhận định: “Iran sẽ không lùi bước. Tôi không thấy lối thoát nào.”
Các nhà phân tích cho rằng cả Mỹ và Iran đều chưa muốn #xung đột toàn diện. Ông Trump nhiều lần đe dọa nhưng quay về ngoại giao. Sanam Vakil, giám đốc Chatham House, đánh giá: “Leo thang là cách gia tăng lợi thế trước khi đàm phán, nhưng có thể phản tác dụng.”
Tình hình Hormuz vẫn căng thẳng, và ông Trump đang đứng trước những quyết định khó khăn. Liệu ông có chọn chiến dịch hộ tống, tấn công trên bộ, hay mở rộng không kích? Mỗi lựa chọn đều tiềm ẩn rủi ro lớn. Thế giới đang dõi theo động thái tiếp theo từ Washington và Tehran. #Hormuz #Iran #Mỹ
