Mỹ - #World Cup 2026 chứng kiến một kỷ lục buồn: lần đầu tiên kể từ năm 2014, không có đại diện nào của châu Á lọt vào vòng 1/8. Tám đội tuyển từ Liên đoàn Bóng đá châu Á (#AFC) gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Iran, Arab Saudi, Qatar, Iraq, Jordan và Uzbekistan đều đã dừng bước. Trong đó, #Nhật Bản là đội duy nhất vượt qua vòng bảng nhưng thua ngược #Brazil 1-2 ở vòng 1/16.
Trận đấu trên sân Houston hôm 29/6 để lại nhiều tiếc nuối. Nhật Bản mở tỷ số nhờ cú sút xa của Kaishu Sano ở phút 29. Tuy nhiên, Casemiro gỡ hòa bằng cú đánh đầu ở phút 56, trước khi cầu thủ vào thay người Gabriel Martinelli ghi bàn quyết định ở phút bù thứ sáu hiệp hai. Thất bại này khiến châu Á trắng tay ở vòng knock-out, chỉ còn Australia (thuộc châu Đại Dương) đại diện cho khu vực.
Đây là lần đầu kể từ năm 2014, châu Á không có đại diện nào ở vòng 1/8. Cách đây 12 năm, bốn đại diện AFC đều bị loại ngay từ vòng bảng mà không thắng nổi trận nào. Khi đó Australia thua cả ba trận, còn Iran, Nhật Bản và Hàn Quốc chỉ kiếm được ba trận hòa sau tổng cộng 12 trận đấu. Thành tích 0 thắng, 3 hòa và 9 thua khiến World Cup 2014 được xem là giải đấu tệ nhất của bóng đá châu Á trong kỷ nguyên hiện đại.
Nếu chỉ xét các đội thuộc AFC, World Cup 2006 cũng chứng kiến châu Á trắng tay ở vòng bảng, bởi Australia khi ấy vẫn thuộc Liên đoàn Bóng đá châu Đại Dương (OFC). Trước đó, các kỳ World Cup 1998, 1990, 1986, 1978 và 1954 cũng đều không có đại diện AFC vượt qua vòng bảng.
Trong các đại diện châu Á, Nhật Bản cũng là đội duy nhất vào vòng 1/16. Đội bóng của HLV Hajime Moriyasu bất bại ở vòng bảng với chiến thắng 4-0 trước Tunisia cùng hai trận hòa Hà Lan và Thụy Điển để đứng nhì bảng F. Họ ghi tám bàn sau bốn trận, thành tích tốt nhất của đội tuyển trong lịch sử World Cup.
Theo thống kê của Opta, Nhật Bản cũng lập kỷ lục với 10 cầu thủ trực tiếp tham gia vào các bàn thắng và có bảy cầu thủ khác nhau ghi bàn. Hiệu suất chuyển hóa cơ hội đạt 23,5%, chỉ đứng sau Hà Lan. Những con số này phản ánh sức mạnh tập thể của đội bóng, bất chấp việc Takumi Minamino, Kaoru Mitoma phải rút lui vì chấn thương và đội trưởng Wataru Endo vắng mặt phút chót.
Tuy nhiên, Nhật Bản vẫn chưa thể phá dớp ở các trận đấu loại trực tiếp. Từ lần đầu dự World Cup năm 1998, họ chưa từng thắng một trận knock-out. Họ từng vào vòng 1/8 các năm 2002, 2010, 2018 và 2022, rồi đều bị loại. Năm nay, thể thức mở rộng khiến Nhật Bản dự knock-out từ vòng 1/16, nhưng kết cục vẫn không thay đổi.
Sau trận thua Brazil, nhiều cựu danh thủ tham gia bình luận trên Fox Sports chỉ ra khoảng cách còn tồn tại giữa Nhật Bản và các cường quốc bóng đá. Cựu thủ môn Kasper Schmeichel cho rằng Brazil sở hữu kinh nghiệm vượt qua những trận đấu loại trực tiếp, điều Nhật Bản vẫn còn thiếu.
Cựu tiền vệ Thiago Alcantara đánh giá bóng đá Nhật Bản có tính tổ chức rất cao nhưng thiếu những cá nhân đủ bản lĩnh và sự quyết đoán để tạo khác biệt trong thời điểm quyết định.
Cựu tiền đạo Peter Crouch thì nhận xét sức ép Brazil tạo ra trong hiệp hai khiến bàn thắng chỉ còn là vấn đề thời gian. Và cuối cùng, đoàn quân Carlo Ancelotti đã tìm được bàn thắng quyết định mà không cần tới hiệp phụ.
Quan điểm này cũng tương đồng với Keisuke Honda. Cựu tuyển thủ Nhật Bản cho rằng nền bóng đá nước này cần thêm những cầu thủ có thể tạo khác biệt bằng năng lực cá nhân nếu muốn cạnh tranh sòng phẳng với các ứng viên vô địch.
Với thất bại này, #bóng đá châu Á lại một lần nữa đặt ra câu hỏi về sự phát triển và khả năng cạnh tranh ở đấu trường thế giới. Dù đã có những bước tiến vượt bậc về thể thức và số lượng suất tham dự, nhưng thành tích thực tế vẫn chưa được cải thiện. Liệu các đội tuyển châu Á có thể rút ra bài học để vươn xa hơn trong tương lai? Hãy cùng chờ đón #World Cup 2030.
