Bộ trưởng Tài chính #Mỹ cảnh báo về cuộc đua AI với Trung Quốc
Trong một bài phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế New York, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã đưa ra nhận định gây chú ý: “Rủi ro lớn nhất về AI là Trung Quốc vượt lên trước chúng ta”. Phát biểu này không chỉ phản ánh lo ngại của Washington về tốc độ phát triển #AI của Bắc Kinh, mà còn cho thấy cuộc cạnh tranh công nghệ giữa hai siêu cường đang nóng lên từng ngày.
Theo ông Bessent, việc Trung Quốc sẵn sàng thảo luận về quản trị AI với Mỹ thực chất là một tín hiệu cho thấy họ đang bám đuổi sát nút. Ông khẳng định: “Lý do phía Trung Quốc sẵn sàng thảo luận về AI là vì chúng ta đang đi trước, vì vậy chúng ta phải duy trì vị thế dẫn đầu”. Điều này đặt ra áp lực lớn lên chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc bảo vệ lợi thế công nghệ quốc gia.
Hợp tác và cạnh tranh trong lĩnh vực AI
Mặc dù hai nước đã nhất trí tiến hành các cuộc thảo luận chính thức về quản trị AI sau cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh tháng trước, nhưng không khí hợp tác vẫn pha trộn nhiều nghi kỵ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn từng kêu gọi: “Là hai cường quốc AI hàng đầu, Trung Quốc và Mỹ cần hợp tác để thúc đẩy phát triển và cải thiện quản trị AI nhằm bảo đảm công nghệ này đóng góp tốt hơn cho tiến bộ của văn minh nhân loại”. Tuy nhiên, thực tế cho thấy cả hai bên đều đang siết chặt các biện pháp kiểm soát công nghệ.
Chính quyền Mỹ coi việc cạnh tranh với Trung Quốc là vấn đề trọng tâm trong chiến lược #AI, ưu tiên duy trì vai trò dẫn đầu. Trong khi đó, những lo ngại trong nước về trung tâm dữ liệu và nguy cơ mất việc làm ngày càng gia tăng. Nhiều cuộc thăm dò tại Mỹ cho thấy xu hướng phản đối mạnh các trung tâm dữ liệu do lo ngại về mất việc làm, an toàn, sử dụng nước và giá điện. Dù vậy, Washington vẫn coi việc mở rộng nhanh hạ tầng AI là yêu cầu an ninh quốc gia.
Kiểm soát xuất khẩu và cuộc chiến chip
Để duy trì lợi thế công nghệ, chính quyền Mỹ tiếp tục duy trì các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt đối với phần lớn #chip AI tiên tiến sang Trung Quốc, chỉ đưa ra ngoại lệ hiếm hoi đối với chip H200 của Nvidia, dù Trung Quốc không khuyến khích doanh nghiệp trong nước sử dụng loại chip này. Đây là một phần trong chiến lược ngăn chặn đối thủ tiếp cận công nghệ lõi.
Trong bài phát biểu ngày 23/6, ông Bessent cũng cảnh báo: “Chúng ta sẽ không bỏ qua những nỗ lực nhằm vũ khí hóa chuỗi cung ứng, đánh cắp công nghệ, né tránh trừng phạt, thao túng thị trường hoặc cưỡng ép các đối tác của chúng ta”. Những phát biểu này được đưa ra một ngày sau khi Trung Quốc áp đặt kiểm soát xuất khẩu đối với 10 thực thể của Mỹ, trong đó có hai công ty #đất hiếm lớn là MP Materials và USA Rare Earth. Đây là một trong những bước leo thang đáng kể nhất kể từ khi hai nước đạt thỏa thuận đình chiến tạm thời về khoáng sản quan trọng năm 2025.
Ngoài kiểm soát xuất khẩu, ngày 22/6, Trung Quốc cũng đưa 46 doanh nghiệp Mỹ vào danh sách đen trong hoạt động mua sắm của chính phủ, đáp trả việc Lầu Năm Góc gần đây xếp một số công ty công nghệ Trung Quốc hàng đầu vào nhóm công ty quân sự. Theo các quy định mới, các nhà xuất khẩu bị cấm nghiêm ngặt cung cấp hàng hóa lưỡng dụng cho 10 công ty bị hạn chế. Các biện pháp này cũng cấm tổ chức hoặc cá nhân trên toàn cầu chuyển các mặt hàng lưỡng dụng có nguồn gốc Trung Quốc cho các công ty này, nhấn mạnh phạm vi áp dụng toàn cầu và ngoài lãnh thổ của động thái.
Vai trò của đất hiếm và chuỗi cung ứng
Trung Quốc đang có lợi thế độc quyền trong lĩnh vực đất hiếm - nhóm 17 kim loại quan trọng được sử dụng trong xe điện, robot, thiết bị điện tử và hệ thống quốc phòng. Điều này khiến Mỹ lo ngại về sự phụ thuộc vào nguồn cung từ đối thủ. Theo ông Bessent, Mỹ phải dẫn đầu trong các lĩnh vực như AI, điện toán lượng tử, đóng tàu và khoáng sản quan trọng. Ông cho biết chính quyền Mỹ đang tìm cách xây dựng các chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu khủng hoảng, chống cưỡng ép và vận hành trong đại dịch hoặc chiến tranh. Ông nói: “Trong nền kinh tế ngày nay, chuỗi cung ứng là lĩnh vực thể hiện vai trò dẫn đầu”.
Cuộc chiến #Trung Quốc và Mỹ không chỉ dừng lại ở AI mà còn lan sang nhiều lĩnh vực công nghệ cao khác. Với những tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía, tương lai của quan hệ song phương và sự phát triển của ngành #công nghệ toàn cầu đang đứng trước nhiều biến động. Các chuyên gia nhận định, cuộc đua này sẽ định hình lại trật tự kinh tế thế giới trong những năm tới.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp và nhà đầu tư cần theo dõi sát sao diễn biến chính sách từ cả Washington và Bắc Kinh. Việc nắm bắt xu hướng #kinh tế và công nghệ sẽ giúp đưa ra những quyết định chiến lược đúng đắn. Cuộc chiến AI không chỉ là cuộc chơi của các siêu cường, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân trên toàn thế giới.
