Sáng 4/7, tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng 2026 do Báo Tuổi trẻ phối hợp với Bộ GD-ĐT tổ chức, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ #giáo dục Đại học, đã có những chia sẻ quan trọng dành cho thí sinh sau kỳ thi tốt nghiệp THPT. Ông nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh #AI đang thay đổi nhiều ngành nghề, thí sinh cần tỉnh táo khi chọn ngành, tránh chạy theo đám đông hay vì sĩ diện.
“Có những công việc hôm nay còn rất quen thuộc, nhưng ngày mai có thể bị thay thế một phần bởi AI. Trong khi đó, nhiều nghề nghiệp hoàn toàn mới sẽ xuất hiện”, ông Thảo nói. Ông đặt ra những câu hỏi lớn cho thí sinh: “Chọn con đường nào để phát triển năng lực? Muốn giải quyết vấn đề gì? Muốn góp phần làm cho xã hội tốt hơn ở điểm nào?”
Theo GS Thảo, đất nước đang rất cần những người trẻ dám đi vào các lĩnh vực khó, mới, dài hơi. Ông chỉ ra các lĩnh vực đang “khát” nhân lực bao gồm: kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bán dẫn, an ninh mạng, năng lượng mới, đường sắt tốc độ cao, hạt nhân, công nghệ biển, công nghệ không gian. “Những lĩnh vực ấy không dễ. Nhưng chính ở đó có cơ hội lớn để các em góp phần nâng tầm quốc gia”, ông nhấn mạnh.
Để khuyến khích học sinh theo đuổi các ngành này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 179/2026/NĐ-CP về chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và #công nghệ chiến lược. Sinh viên đại học thuộc ngành, chương trình đủ điều kiện có thể nhận học bổng hằng tháng từ 3,7 triệu đồng đến 5,5 triệu đồng. “Đó không chỉ là hỗ trợ tài chính, mà còn là thông điệp Nhà nước trân trọng người học, đầu tư cho tri thức”, ông Thảo nói.
Đặc biệt, ông Thảo khuyên thí sinh: “Đừng đăng ký nguyện vọng đại học vì sĩ diện, theo đám đông”. Ông phân tích: “Do dự không đáng sợ. Đáng sợ là chọn theo đám đông, chọn vì sợ hãi, chọn vì sĩ diện hay chọn mà không hiểu mình”. Thay vào đó, thí sinh cần tìm hiểu thật sâu chương trình đào tạo, môi trường học thuật, cơ hội thực hành, nghiên cứu và việc làm. “Bước vào đại học không chỉ là học một nghề. Với nhiều ngành, đó còn là chọn một cái nghiệp – đòi hỏi nhân văn, kiên định, nghị lực, kỷ luật và sự chăm chỉ bền bỉ”, ông nhấn mạnh.
Đại diện Bộ GD-ĐT cũng nhắn nhủ: “Điểm thi có thể mở ra một cánh cửa, nhưng không thể thay các em đi hết chặng đường. Giá trị của một con người hiện đại không chỉ nằm ở thành tích, tấm bằng hay vị trí việc làm. Giá trị ấy nằm ở chỗ chúng ta sống nhân văn, sống tử tế, có bản lĩnh, có năng lực học tập suốt đời, có khát vọng vươn lên và có trách nhiệm với đất nước mình”. Ông cũng kêu gọi phụ huynh đồng hành, không áp đặt: “Hãy kỳ vọng, nhưng đừng gây áp lực. Hãy yêu thương, nhưng đừng so sánh con mình với ‘con nhà người ta’.”
Với những thí sinh đã đạt điểm cao ở các kỳ thi riêng, ông Thảo khuyên không nên dừng lại, hãy tiếp tục tìm hiểu sâu. Ông cũng động viên: “Kỳ xét tuyển là cơ hội quý giá để các em vượt qua những hoài nghi về năng lực bản thân. Đừng để ai định nghĩa các em. Hãy hành động và chứng tỏ các em là ai”.
Bài học từ chia sẻ của GS Nguyễn Tiến Thảo là lời nhắc nhở cho thế hệ trẻ: hãy chọn ngành nghề dựa trên đam mê, năng lực và nhu cầu xã hội, thay vì chạy theo những giá trị hào nhoáng bên ngoài. Các lĩnh vực như #bán dẫn, #năng lượng mới, #đường sắt tốc độ cao không chỉ là cơ hội việc làm mà còn là cơ hội góp phần xây dựng đất nước. Với chính sách học bổng hấp dẫn từ Nhà nước, đây thực sự là thời điểm vàng để các em dấn thân.
