Bộ Công Thương đẩy nhanh tiến độ cập nhật quy hoạch điện
Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ điện ngày càng tăng cao, đặc biệt từ các lĩnh vực mới như #trạm-sạc-xe-điện và trung tâm dữ liệu, #Bộ Công Thương vừa có văn bản yêu cầu các địa phương trên cả nước khẩn trương rà soát, cập nhật nhu cầu điện cho các nhóm phụ tải mới này trước ngày 30/6. Động thái này nhằm kịp thời điều chỉnh #Quy hoạch điện VIII, đảm bảo đáp ứng nhu cầu năng lượng cho sự phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi xanh và điện khí hóa giao thông.
Theo Bộ Công Thương, các nhóm nhu cầu tiêu thụ điện mới bao gồm #hạ tầng sạc xe điện, trung tâm dữ liệu và một số lĩnh vực khác dự báo sẽ tăng trưởng nhanh trong thời gian tới. Việc cập nhật thông tin về nhu cầu điện, vị trí, thời điểm vận hành cùng phương án cấp điện là hết sức cần thiết để tích hợp vào quy hoạch tổng thể. Đặc biệt, #hạ-tầng-sạc-xe-điện đang là tâm điểm chú ý bởi gắn liền với lộ trình điện hóa giao thông và mục tiêu giảm phát thải ròng về 0 vào năm 2050.
Hiện trạng #xe điện và nhu cầu hạ tầng sạc
Hiện nay, cả nước có khoảng 6,7 triệu ô tô, trong đó 3% là ô tô điện, cùng 70 triệu xe máy với 4,3% là xe điện. Phần lớn các phương tiện này tập trung tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, dẫn đến nhu cầu cấp thiết về chỗ đỗ xe và trạm sạc. Để đáp ứng mục tiêu đến năm 2030 có 50% phương tiện đô thị và toàn bộ xe buýt, taxi chạy bằng điện, Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống trạm sạc. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (World Bank), Việt Nam cần chi khoảng 2,2 tỷ USD vào năm 2030, tăng lên gần 14 tỷ USD vào năm 2040 và đạt 32,6 tỷ USD vào năm 2050 để thiết lập mạng lưới trạm sạc hoàn chỉnh.
Không chỉ dừng lại ở trạm sạc, các trung tâm dữ liệu cũng là nhóm phụ tải mới đang phát triển nhanh chóng, đòi hỏi nguồn điện ổn định và liên tục. Bộ Công Thương yêu cầu các địa phương cập nhật đầy đủ thông tin về nhu cầu điện, vị trí, thời điểm vận hành cũng như phương án cấp điện cho các trung tâm dữ liệu trên địa bàn, nhằm đảm bảo không xảy ra tình trạng thiếu điện cục bộ.
Rà soát và ưu tiên các dự án điện cấp bách
Bên cạnh việc cập nhật nhu cầu mới, Bộ Công Thương đề nghị các địa phương rà soát để bổ sung vào quy hoạch những dự án nguồn và lưới điện có sẵn hạ tầng truyền tải, thuận lợi giải phóng mặt bằng, chi phí bồi thường thấp và có khả năng triển khai nhanh. Ưu tiên được dành cho các dự án tại địa bàn đặc biệt khó khăn hoặc có thể sớm đưa vào vận hành tại miền Bắc, nơi thường xuyên đối mặt với nguy cơ thiếu điện vào mùa khô.
Đối với các đề xuất xây dựng nhà máy điện than mới, các tỉnh phải nêu rõ khả năng bố trí mặt bằng, nguồn cung nhiên liệu, công nghệ dự kiến, phương án thu hồi, xử lý khí thải và quy mô lưu trữ CO2. Riêng khu vực từ Quảng Trị trở ra phía Bắc, Bộ yêu cầu rà soát các dự án nguồn điện nền và lưới truyền tải có thể triển khai theo cơ chế công trình điện khẩn cấp, nhằm lựa chọn các dự án có lợi thế hạ tầng để kịp vận hành trong giai đoạn 2027-2028.
Đảm bảo #an ninh năng lượng quốc gia
Động thái rà soát, điều chỉnh lần này của Bộ Công Thương được đưa ra trong bối cảnh nhiều dự án nguồn và lưới điện không kịp vận hành đến năm 2030 theo quy hoạch ban đầu, gây ảnh hưởng lớn đến khả năng cung ứng điện và #an-ninh-năng-lượng quốc gia. Bộ Công Thương đặt mục tiêu lập danh mục các dự án cấp bách để triển khai ngay, đặc biệt là nguồn điện nền tại các vùng tiêu thụ lớn như Hà Nội, TP.HCM và các khu công nghiệp trọng điểm.
Bộ cũng yêu cầu cập nhật các dự án nguồn điện đã có trong quy hoạch tới năm 2030 nhưng chưa có nhà đầu tư, đồng thời rà soát danh mục xây mới, nâng cấp các trạm biến áp và đường dây truyền tải 500 kV, 220 kV. Theo thống kê, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống đến cuối năm 2025 đạt khoảng 87.600 MW, tăng khoảng 6.400 MW so với năm 2024. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng công suất dự kiến sẽ đạt từ 183.000 đến 236.000 MW vào năm 2030, đi kèm với kế hoạch phát triển hàng chục nghìn km đường dây truyền tải nhằm tăng cường khả năng kết nối giữa các vùng.
Việc cập nhật kịp thời nhu cầu điện cho các #trạm sạc xe điện và trung tâm dữ liệu không chỉ giúp hoàn thiện quy hoạch năng lượng quốc gia mà còn tạo tiền đề cho sự #phát triển bền vững của ngành giao thông điện và chuyển đổi số. Đây là bước đi quan trọng để Việt Nam hiện thực hóa cam kết giảm phát thải ròng về 0 vào năm 2050, đồng thời đảm bảo #phát-triển-bền-vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bộ Công Thương nhấn mạnh, các địa phương cần nghiêm túc thực hiện yêu cầu này, nếu không sẽ ảnh hưởng đến tiến độ điều chỉnh quy hoạch và khả năng cung ứng điện trong tương lai. Đồng thời, Bộ cũng sẽ phối hợp với các bộ ngành liên quan để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án điện, đặc biệt là các dự án nguồn điện nền và lưới truyền tải trọng điểm.
